Bütçe ve Fatura
Kamu Faturaları Düşürücü Küçük Değişiklikler
Kamu faturaları çoğu bütçede sabit gider gibi görünür. Aslında değildir. Elektrik ve su tüketiminin önemli bir kısmı alışkanlıklardan, geri kalanı da küçük donanım eksiklerinden gelir. İkisini birlikte ele aldığınızda yıllık 200-400 lira aralığında bir fatura tasarrufu makul bir hedeftir. Büyük yatırım gerekmez; gereken şey ölçmek, birkaç ucuz parça takmak ve dört hafta boyunca aynı davranışı sürdürmektir.
Başlamadan önce elinize son üç faturanızı alın. Şu üç sayıyı bir kenara not edin: dönemlik tüketim miktarı (kWh ve m³), birim fiyat ve toplam tutar. Tasarrufun lira karşılığını kendi birim fiyatınızla hesaplayacaksınız. Aksi halde "yüzde 10 azalttım" cümlesi bütçenizde bir karşılık bulmaz. Harcama takibi için kullandığınız yöntem neyse, fatura kalemlerini de aynı yere yazın.
Elektrik Faturasında Fark Yaratan Ayarlar
Elektrikte tasarruf üç yerden gelir: sürekli açık kalan yükler, ısıtma-soğutma ve büyük beyaz eşyaların kullanım biçimi. Sırayla gidin.
Bekleme (standby) yüklerini kesin
Evde hiç kimse kullanmadığı hâlde akım çeken cihazlar vardır. Modem, TV, ses sistemi, oyun konsolu, şarj adaptörleri, mikrodalga ekranı, ikinci buzdolabı.
- Oturma odası ve çalışma masasına anahtarlı priz alın. Tek düğmeyle tüm grubu kesin.
- Kullanılmayan ikinci buzdolabını ya tamamen kapatın ya da dolu tutup ana buzdolabındaki yükü azaltın. Yarı boş çalışan iki dolap, dolu tek dolaptan pahalıdır.
- Şarj biten adaptörü prizde bırakmayın. Tek başına küçük, on adet olunca fark edilir.
- Modemi gece kapatabiliyorsanız kapatın; kapatamıyorsanız listeden çıkarın, zorlamayın.
Aydınlatma ve beyaz eşya kullanımı
Hâlâ halojen veya eski floresan varsa değişim en hızlı geri dönen adımdır. LED ampuller kendini genellikle birkaç ay içinde amorti eder.
- En çok kullanılan üç odayı önce dönüştürün: mutfak, salon, çalışma alanı.
- Çamaşır makinesini 40 derece yerine 30 derecede çalıştırın. Enerjinin büyük kısmı suyu ısıtmaya gider.
- Makineleri tam dolu çalıştırın. Yarım yükle iki program, tam yükle bir programdan pahalıdır.
- Kurutma makinesi yerine askı kullanabildiğiniz her sefer doğrudan kazançtır.
- Buzdolabı arkasındaki ızgarayı yılda iki kez temizleyin, duvardan birkaç santim uzakta durmasını sağlayın.
Isıtma ve soğutmada tek derece kuralı
Klima ve elektrikli ısıtıcı, evdeki en büyük tüketicilerdir. Termostatı yazın bir derece yukarı, kışın bir derece aşağı alın. Konfor kaybı çoğu insan için fark edilmez, tüketim farkı fatura satırında görünür.
- Klimayı 24-25 derece bandında tutun; 18 dereceye indirmek soğutmayı hızlandırmaz, sadece uzun süre çalıştırır.
- Filtreyi ayda bir temizleyin. Tıkalı filtre aynı işi daha fazla enerjiyle yapar.
- Kapı altı ve pencere kenarlarına fitil çekin. Malzeme ucuz, etkisi kalıcıdır.
- Perdeleri yazın gündüz kapatın, kışın güneşli saatlerde açın.
Su Faturasında Hızlı Kazançlar
Su faturası genelde küçük tutarlıdır, bu yüzden göz ardı edilir. Oysa suyun bir kısmı elektrikle ısıtıldığı için iki kalemi birden etkiler. Sıcak suda yapılan her tasarruf çift sayılır.
Perlatör ve tasarruflu duş başlığı
Musluk ucuna takılan perlatör, suya hava karıştırarak akışı azaltır ama basıncı korur. Kullanıcı çoğu zaman farkı hissetmez.
- Mutfak ve banyo musluklarına perlatör takın. Takılması birkaç dakika sürer.
- Duş başlığını debisi düşük bir modelle değiştirin. Duşta geçen süre aynı kalsa bile tüketim düşer.
- Rezervuarda çift kademeli düğme yoksa değiştirin; yoksa şişe yöntemi geçici çözüm sunar.
Sessiz sızıntıları bulun
Damlayan musluk ve akan rezervuar, fark edilmeden ayda metreküplerce su götürür. Test basittir:
- Gece yatmadan önce evdeki tüm su kullanımını durdurun.
- Sayaç değerini not edin.
- Sabah tekrar bakın. Sayaç ilerlemişse bir yerde kaçak vardır.
- Rezervuar kaçağını görmek için hazneye birkaç damla gıda boyası damlatın; klozete renk sızıyorsa conta değişmelidir.
Mutfak ve çamaşır alışkanlıkları
- Bulaşıkları akan su altında değil, dolu leğende ön yıkayın.
- Sebzeyi kapta yıkayın, kalan suyu bitkilere verin.
- Duş süresini iki dakika kısaltın. Telefonda zamanlayıcı kurmak işe yarar.
- Diş fırçalarken ve tıraş olurken musluğu kapatın; klasik ama etkisi